Golden Thread: Budowanie więzi rodzinnych i umiejętności rodzicielskich jako sposób na zmniejszenie recydywy w europejskich zakładach karnych

W europejskich więzieniach przebywa ponad pół miliona osób, a resocjalizacja więźniów stała się jednym z najważniejszych elementów europejskiej polityki penitencjarnej. Prawo międzynarodowe stanowi, że kara pozbawienia wolności nie powinna ograniczać się wyłącznie do pozbawienia wolności. Powinna obejmować możliwości zdobycia przez więźniów wiedzy i umiejętności, które mogą im pomóc w skutecznej reintegracji po zwolnieniu, w celu uniknięcia popełniania kolejnych przestępstw w przyszłości. Do dziś za dwa najskuteczniejsze sposoby skutecznej reformy oraz powrotu i reintegracji więźniów ze społeczeństwem uważa się otrzymanie wykształcenia ogólnego oraz szkolenie zawodowe. Jednak coraz więcej badań dowodzi, że jednym z najsilniejszych wskaźników zmniejszenia recydywy jest – obok zatrudnienia – istnienie silnych więzi rodzinnych.

„Rola rodziny w ograniczaniu recydywy i wspieraniu reintegracji jest obecnie po raz pierwszy uznawana za „część rozwiązania”. Zgodnie ze słowami zawartymi w słynnym przeglądzie Farmera „zdrowe, wspierające relacje nie są jedynie „miłym dodatkiem” dla każdego więźnia objętego systemem wymiaru sprawiedliwości. Są one absolutnie niezbędne, jeśli mają oni odwrócić się od przestępczości i wnieść pozytywny wkład w życie społeczne. Relacje rodzinne i inne powinny być “złotą nicią” biegnącą przez system wymiaru sprawiedliwości w sprawach karnych”. Silne rodziny mają naturalną moc zapewniania tak bardzo potrzebnego, stałego ukierunkowania i osobistego wsparcia, którego zreformowany, były więzień potrzebuje, aby zacząć wszystko od nowa. Silne rodziny są moralnym kompasem, który odciąga byłych osadzonych od przestępczości. Silne rodziny oferują schronienie i pomoc finansową w dniach, które następują po wyjściu na wolność. Jednak silne więzi rodzinne przynoszą korzyści nie tylko więźniom, ale całemu społeczeństwu. Biorąc pod uwagę, że większość rodzin więźniów jest głęboko zmotywowana, aby pomóc osadzonym członkom rodziny w budowaniu lepszego życia, wolnego od przestępczych zachowań, stanowią one potencjalną armię wsparcia dla systemu więziennictwa, która nie została jeszcze strategicznie i konsekwentnie wykorzystana.”.

Cele projektu

Projekt GoldenThread miał na celu opracowanie kompleksowej metodologii systematycznego wzmacniania więzi rodzinnych osadzonych oraz wspierania członków ich rodzin w zapewnianiu sobie wzajemnej opieki. Podejście Golden Thread składało się z następujących dwóch odrębnych komponentów:

Warsztatów Edukacyjnych dla Rodzin oraz metodologii wsparcia dla rodzin więźniów
Grupy wsparcia dla rodzin więźniów.

Metodologia GoldenThread miała charakter praktyczny, emocjonalny i relacyjny. Stworzyła podstawy do wyposażenia zakładów karnych oraz społeczności we wszystkie niezbędne metody i narzędzia, które pomagały wykorzystywać potencjał więzi rodzinnych w procesie reintegracji osób pozbawionych wolności.

Grupy docelowe

Odbiorcami projektu były:

zakłady karne w czterech krajach partnerskich (Polska, Grecja, Włochy i Cypr)
więźniowie i ich rodziny
dyrektorzy zakładów karnych, strażnicy, pracownicy socjalni
władze publiczne i prywatne działające w sektorze więziennictwa
władze państwowe i lokalne
organizacje społeczne i obywatelskie
federacje strażników więziennych
organizacje pozarządowe, badacze, środowisko akademickie

Rezultaty

Materiały edukacyjne opracowane w ramach projektu Golden Thread:

Wszystkie powyższe materiały dostępne są także online na platformie e-learningowej projektu Golden Thread

Wartość dodana

Oddziaływanie projektu było istotne na wielu płaszczyznach życia społecznego. Po pierwsze, jego wartością dodaną było podkreślenie znaczenia profilaktyki w życiu społecznym. Rozwój więzi rodzinnych wymagał kompetencji określanych jako społeczne, emocjonalne i osobiste, które często nie były przedmiotem systemu szkolnego. Dlatego metodologia oraz narzędzia dostarczone w ramach projektu mogły być wykorzystywane również jako inspiracja do rozwijania tych kompetencji jako elementu systemu profilaktyki społecznej. Dbając o wartości, rezultaty projektu pomagały ludziom — nie tylko tym mającym styczność z przestępczością lub systemem penitencjarnym — w odnalezieniu własnego systemu wartości. Projekt odpowiadał na wyzwania świata, w którym problemem nie był brak wartości, lecz ich nadmiar i wzajemna sprzeczność, pomagając uczestnikom nie zagubić się we współczesnej rzeczywistości.